#49 Historia nauczycielką życia | Sierpniowe nauki

I jeszcze sierpień, a w nim...

W tym miesiącu wyjątkowo wpis rocznicowy ukazuje się nie w pierwszą, ale ostatnią środę.
Nie zmienia to faktu, że najserdeczniej jak potrafię zapraszam Was na te najważniejsze i mniej ważne wydarzenia, których wspólnym mianownikiem jest tym razem ósmy miesiąc roku.

fot. _Kardinal_ (Pixabay.com)

5 rocznic, o których musimy/powinniśmy pamiętać:

1. 1 sierpnia 1944 r. (w 2018 r. przypada 74 rocznica wydarzenia) – Wybuch Powstania Warszawskiego
Proponowana przeze mnie nauka z wydarzenia: Tej daty chyba nikomu nie trzeba specjalnie przedstawiać. Pamiętajmy oczywiście w pierwszej kolejności o naszych bohaterach, którzy oddali życie też pośrednio za nas, żebyśmy mogli żyć tak jak żyjemy. Może jednak trzeba by chociaż przez chwilę pomyśleć też o tych, którzy zginęli po drugiej stronie barykady. Czy ich matki, żony, dzieci cierpiały mniej od polskich? Abstrahujemy w tej chwili od słuszności walk i kwestii ideologiczno-politycznych, a patrzymy tak bardzo po ludzku. Ten problem poruszył nie tak dawno jeden z moich rozmówców i myślę, że warto go w tym kontekście przywołać.

2. 6 sierpnia 1945 r. (73 rocznica) – Atak bombowy na Hiroszimę
Nauka: Znowu to samo - decyzje zapadają na wysokich szczeblach, a cierpią niewinni. Hiroszima i trzy dni późniejsze Nagasaki to powody do głębokiego rachunku sumienia ludzkości. A gdyby tak ktoś kiedyś odpalił bombę, która mogłaby zniszczyć już nie miasto, ale kulę ziemską. Zachowaj nas od tego, Boże...

3. 15 sierpnia 1920 r. (98 rocznica) – Bitwa Warszawska (Cud nad Wisłą)
Nauka: Myślcie sobie, jak tam chcecie. A ja przecież wam powiadam: Cuda są na świecie! - Pozwoliłem sobie sparafrazować fragment książki M. Konopnickiej, żeby oddać to, co czują i czego są pewne rzesze Polaków - wtedy, 15 sierpnia 1920 r. nie obyło się bez cudownej interwencji z Wysoka. Tego uczy nas choćby Cova da Iria i tyle miejsc na świecie.

4. 28 sierpnia 1963 r. (55 rocznica) – Słynne przemówienie pastora Martina Luthera Kinga w Waszyngtonie
Nauka: Jedno z przełomowych wydarzeń w walce z segregacją rasową. Jak to dobrze, że wszyscy jesteśmy równi i zmierzamy do tego samego ostatecznego celu, choć w różnym stopniu sobie to uświadamiamy. W tym miejscu pozwolę sobie zachęcić do lektury "Chaty Wuja Toma", kultowej książki, którą swego czasu przeczytałem z wielkim zainteresowaniem. Trzeba od czasu do czasu wracać do klasyków.

5. 31 sierpnia 1980 r. (38 rocznica) – Podpisanie porozumień sierpniowych
Nauka: Przez bardzo wielu ta data uznawana jest za jedną z absolutnie kluczowych na drodze wychodzenia Polski z mroków komunizmu. Zacytujmy eksperta: Zmienił on (dokument porozumień sierpniowych) rzeczywistość, stał się wyłomem w murze komunizmu w Polsce i dowodem porozumień osiągniętych z władzami komunistycznym (źródło).

Pamiętajmy też m.in. o:

1 sierpnia 1944 r. – lądowanie Dywizji Pancernej gen. S. Maczka w Normandii;
2 sierpnia 1943 r. – wybuch powstania w Treblince;
4 sierpnia 1944 r. – śmierć K. K. Baczyńskiego;

10 sierpnia 1932 r. – podniesienie bandery ORP Burza;

14 sierpnia 1980 r. – początek wydarzeń sierpnia '80;
16 sierpnia 1919 r. – wybuch pierwszego powstania śląskiego;

16 sierpnia 1943 r. – wybuch powstania w getcie białostockim;

20 sierpnia 1943 r. – śmierć T. Zawadzkiego ps. "Zośka";
20 sierpnia 1968  r. – koniec praskiej wiosny;
23 sierpnia 1572 r. – początek nocy św. Bartłomieja we Francji;
23 sierpnia 1939 r. – pakt Ribbentrop-Mołotow;

29 sierpnia 1943. – ludobójstwa bojówek UPA w ramach rzezi wołyńskiej;

31 sierpnia 1933 r. – odkrycie pozostałości osady w Biskupinie

Festyn Archeologiczny w skansenie w Biskupinie

fot: Andrzej Łuczak, woochuck@onet.eu - Praca własna, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=9392693

5 rocznic, o których możemy pamiętać:

1. 2 sierpnia 1945 roku (w 2018 r. przypada 73 rocznica wydarzenia) – Zakończenie konferencji pokojowej w Poczdamie
Proponowana przeze mnie nauka z wydarzenia: Może to zabrzmi dla niektórych jak żart, ale spośród trójki (Churchill, Truman, Stalin) obradującej w Poczdamie tylko ten trzeci był za tym, żeby zwrócić Polsce tzw. Ziemie Zachodnie... A Anglia, Francja? Prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie...

2. 16 sierpnia 1858 r. (160 rocznica) – Królowa brytyjska Wiktoria i prezydent USA James Buchanan wymienili się telegramami z pozdrowieniami, inaugurując tym samym oficjalnie działalność transatlantyckiego kabla telegraficznego.
Nauka: Przede wszystkim był to milowy krok na drodze porozumiewania się między ludźmi na znaczne odległości. Czy jednak współcześnie zdecydowanie bardziej rozwinięte środki komunikacji zbliżają czy oddalają ludzi od siebie? Czasami jest też tak, że dumne wynalazki człowieka mają mankamenty lub są niewypałami albo niszczeją wskutek zdarzeń losowych. Tak było ze słynnym statkiem Titanic. Tak było również ze wspomnianą linią telegraficzną, która miesiąc po korespondencji królowej i prezydenta na skutek zbyt wysokiego napięcia uległa zniszczeniu.

3.  22 sierpnia 1849 r. (169 rocznica) – Austriacy przypuścili pierwszy w dziejach atak powietrzny (użyli balonów).
Nauka: Te balony stanowiły wówczas wielkie zagrożenie, ale mnie wydają się jakoś takie niepozorne i może trochę groteskowe. Ale do czego zmierzam? Zestawienie tej historii z powyższymi Hiroszimą i Nagasaki pokazuje jak nieraz zło jest najpierw może dość niewinne, a potem przybiera straszne rozmiary.
 
4. 24 sierpnia 1853 r. (165 rocznica) – Niejaki George Crum (przypadkowo) wynalazł chipsy ziemniaczane.
Nauka: Tak to już jest - bardzo często przypadek decyduje o pojawieniu się jakiegoś wynalazku. Tej historii poświęcę może kiedyś osobny wpis.

5. 26 sierpnia 2017 r. (1 rocznica) – Powstanie bloga Historia nauczycielka życia :)
Nauka: Marzenia się spełniają - tego m.in. dowodzi powyższa data. Więcej refleksji na temat mojego rocznego pisania o historii przedstawię w kolejnym, 50 wpisie na blogu, który ukaże się już prawdopodobnie za tydzień, góra dwa.

Można też pamiętać m.in. o:

5 sierpnia 1858 r. – przesłanie pierwszego telegramu między Europą i Ameryką Północną;
8 sierpnia 1963 r. – napad stulecia na pociąg w Wielkiej Brytanii;
10 sierpnia 1519 r. – początek wyprawy F. Magellana dookoła świata;
13 sierpnia 1923 r. – żaglowiec „Lwów” w trakcie rejsu do Brazylii jako pierwsza jednostka przepłynął równik (pod polską banderą);
15 sierpnia 778 r. – śmierć Rolanda w wąwozie Roncevaux;
17 sierpnia 1991 – nadanie pierwszego e-maila w historii polskiego internetu (R. Pietrak);
19 sierpnia 1587 r. – Zygmunt III Waza królem Polski;
19 sierpnia 1913 r. – Adolphe Pégoud, lotnik z Francji, dokonał pierwszego w historii skoku ze spadochronem z samolotu;
21 sierpnia 1911 r. – słynna kradzież obrazu "Mona Lisa" z Luwru;
26 sierpnia 1939 r. – pierwszy, próbny sygnał telewizyjny nadany przez Telewizję Polską;
29 sierpnia 1918  r. – opatentowanie motocykla (G. Daimler)

Replika motocykla Daimlera

fot. CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=142872

Za nami 12 wpisów rocznicowych. Póki co nie będę publikował nowych tekstów tego typu choć oczywiście rocznice same w sobie są integralną częścią historii i z konieczności pojawiają się mniej lub bardziej jawnie w historycznych tekstach :)

Dzięki za wspólnie spędzony czas z comiesięcznymi naukami. Przyznam, że były to jedne z najbardziej pracochłonnych tekstów na blogu, ale tym bardziej się cieszę, że przeszliśmy razem taką długą drogę. 

Zapraszam jeszcze do pierwszego i wszystkich tekstów z tej serii dla przypomnienia i do poczytania w kolejnych odsłonach Historii nauczycielki życia. Z góry dzięki za komentarze i udostępnianie tych treści.

Czy wykazy rocznicowe podobały się Wam?

Bibliografia wpisu:

1. 10 sierpniowych rocznic, o których warto przypomnieć;
2. Bombowe balony - pierwszy atak z powietrza;
3. HISTORYCZNE WYDARZENIA SIERPNIA;
4. Porozumienia sierpniowe. "jeden z najważniejszych momentów na drodze do odzyskania przez Polskę niepodległości";
5. Rocznice/przegląd/sierpień

 

#45 Historia nauczycielką życia | Lipcowe nauki

A to było w lipcu?

Poniżej znajdują się tradycyjne listy z tymi ważnymi i nieco mniej ważnymi rocznicami. Dzisiaj bierzemy pod lupę oczywiście siódmy miesiąc roku. Zaczynamy!

fot. wiol5  (Pixabay.com)

5 rocznic, o których musimy/powinniśmy pamiętać:

1. 1 lipca 1569 r. (w 2018 r. przypada 449 rocznica wydarzenia) – Zaprzysiężenie unii polsko-litewskiej
Proponowana przeze mnie nauka z wydarzenia: Unia polsko-litewska jest na pewno prawdziwym fenomenem historii. A czego na bazie tamtych relacji Korony z Litwą mogłaby się nauczyć Unia Europejska? A może choćby tego, żeby biurokratyzacja i autorytaryzm jednej ze stron lub mocniejszego wśród słabszych nie przytłoczyły tego, co jest istotą wspólnoty, czyli równouprawnienia.

2. 11 lipca 1943 r. (75 rocznica) – Kulminacja tzw. rzezi wołyńskiej
Nauka: Oddziały OUN-UPA wymordowały kilka tysięcy Polaków. Krzywdy na poziomie narodów i jednostek trzeba wybaczać, ale także trzeba o nich pamiętać, wynagradzać i wyciągać z nich wnioski na przyszłość.

3. 12 lipca 1943 r. (75 rocznica) – Bitwa pod Prochorowką (w ramach większej operacji na Łuku Kurskim)
Nauka: Ta potyczka pomiędzy III Rzeszą i ZSRR była największą bitwą pancerną II wojny światowej i w skali całej historii. Pewne przysłowie afrykańskie mówi: „Gdzie dwa słonie walczą, cierpi na tym trawa”. Ileż to razy w historii walki gigantów najbardziej godziły w setki, miliony niewinnych ofiar, szczególnie cywilów.

4. 14 lipca 1789 r. (229 rocznica) – Zdobycie Bastylii
Nauka: Wzburzony lud Paryża rzucił się na znienawidzoną Bastylię, gdzie spodziewano się znaleźć najróżniejsze narzędzia tortur. Szukano jednak na próżno... Okazuje się, że propaganda powtarzająca jakieś hasła nierzadko wyrządza wiele zła, gdyż tworzy nierealny obraz rzeczywistości i nakazuje walczyć z urojonym złem.

5. 15 lipca 1410 r. (608 rocznica) – Bitwa pod Grunwaldem (i wszystko jasne :)
Nauka: To chyba najpopularniejsza data w naszej historii. Można się spotkać z opiniami, że król Władysław Jagiełło nie do końca wykorzystał politycznie tę wojnę z Zakonem i nie zadał Krzyżakom decydującego ciosu. Kuj żelazo póki gorące...

Pamiętajmy też m.in. o:

4 lipca 1776 r. – uzyskanie przez USA niepodległości;

4 lipca 1943 r. – katastrofa lotnicza pod Gibraltarem, w której zginął m.in. gen. Władysław Sikorski;

5 lipca 1978 r. – zakończyła się misja w kosmosie Mirosława Hermaszewskiego;

8 lipca 1343 r. – pokój kaliski pomiędzy Polską i Zakonem;

10 lipca 1941 r. – mord na Żydach w Jedwabnem z inspiracji Niemców;

28 lipca 1914 r. – wybuch I wojny światowej;

29 lipca 1683 r. – król Jan III Sobieski wyruszył pod Wiedeń

Sobieski błogosławi atak wojsk polskich pod Wiedniem, akwarela Juliusza Kossaka

fot: domena publiczna

5 rocznic, o których możemy pamiętać:

1. 9 lipca 1762 r. (w 2018 r. przypada 256 rocznica wydarzenia) – Katarzyna II została oficjalnie panującą carycą Rosji.
Proponowana przeze mnie nauka z wydarzenia: Historia tej władczyni jest dowodem na to, jak determinacja człowieka i zbieg różnych okoliczności może doprowadzić do celu. To trzeba w tym kontekście przyznać jakkolwiek nie najlepiej nam Polakom Katarzyna się kojarzy.

2. 12 lipca 1934 r. (84 rocznica) – Powstało Miejsce Odosobnienia w Berezie Kartuskiej.
Nauka: Ze względu na to, że lądowali tam przeciwnicy sanacji i często nie byli najlepiej traktowani, po II wojnie światowej czasami porównywano to miejsce do obozów niemieckich czy sowieckich łagrów. Było to jednak stwierdzenie na wyrost, gdyż w Berezie z definicji nie zabijano ludzi, co najwyżej łamano im charaktery. Poza tym Bereza była ochroną przed terroryzmem i pewnym znakiem tamtych czasów. Jedną z najtrudniejszych rzeczy w historii jest obiektywne ocenianie wydarzeń sprzed lat. Ileż dziejowej empatii nam potrzeba...

3. 15 lipca 1099 r. (919 rocznica) – Krzyżowcy zdobywają Jerozolimę (w ramach pierwszej krucjaty).
Nauka: Na temat wypraw krzyżowych można usłyszeć i przeczytać nieraz wiele sprzecznych informacji i opinii. Jedno jest pewne – możemy uczyć się od nich walki w obronie tego co wartościowe, ważne i święte. Poza tym o ile krzyżowcy zapisali się trwale w dziejach Europy, o tyle muzułmanie szybko o nich zapomnieli. Oto jak to samo wydarzenie może mieć różną wartość dla różnych grup ludzi, środowisk, narodów, itp.

4. 17 lipca 1936 r. (82 rocznica) – Wybuch wojny domowej w Hiszpanii
Nauka: Walki, bitwy i wojny to niestety nieodłączne części składowe historii. Rozlew krwi nigdy nie jest niczym przyjemnym, ale szczególnie boli, jeśli naprzeciw siebie stają bracia tudzież bratnie narody czy przedstawiciele jednej nacji.

5. 20 lipca 1944 r. (74 rocznica) – Grupa oficerów Wehrmachtu z Clausem von Stauffenbergiem na czele zorganizowała nieudany zamach na Hitlera w Wilczym Szańcu koło Kętrzyna.
Nauka: Wielu rodaków Adolfa zawołało radośnie: „Bogu dzięki, fuhrer żyje!”. Są takie momenty w historii, że albo całe rzesze ludzi podlegają jakiemuś zaślepieniu i całkowitej manipulacji, albo nagminnie odwołują się do tego co święte w niewłaściwych kontekstach.

Można też pamiętać m.in. o:

1 lipca 1933 r. – narodziny Amy Johnson, znanej pilotki i pionierki w tej dziedzinie;

1 lipca 1979 r. – pierwszy walkman Sony;

2 lipca 2002 r. – Steve Fosset okrążył ziemię balonem;

5 lipca 1993 r. – w Polsce wprowadzono VAT ;(

9 lipca 1521 r. – na Wawelu zawisnął Dzwon Zygmunta (prawidłowo powinno się go nazywać Dzwonem Zygmunt);

13 lipca 1943 r. – zgilotynowano w Monachium niektórych członków Białej Róży;

17 lipca 1918 r. – zgładzono cara Mikołaja II;

22 lipca 1944 r. – ogłoszenie manifestu PKWN (chociaż o takiej dacie można by spokojnie zapomnieć ;)

23 lipca 1903 r. – Ford Motor Company sprzedała Ford Model A – pierwszy wyprodukowany przez siebie samochód;

31 lipca 1928 r. – na Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Amsterdamie w lekkoatletyce wystartowały kobiety – pierwszy raz w historii

Stadion Olimpijski w Amsterdamie

fot. domena publiczna

Kończymy nasze kolejne spotkanie z rocznicami. Zapraszam już za tydzień na kolejny wpis blogowy.

Życzę Wam udanych wakacji!

Bibliografia wpisu:

1. 10 lipcowych rocznic, których nie należy wyrzucać z pamięci;

2. Bereza Kartuska – ta nazwa budziła prawdziwą grozę;

3. Fenomen unii polsko-litewskiej;

4. HISTORYCZNE WYDARZENIA LIPCA;

5. Wikiprojekt:Rocznice/przegląd/lipiec

#41 Historia nauczycielką życia | Czerwcowe nauki

Cóż tam, panie, w czerwcu?

Parafrazą słynnego pytania, które rozpoczyna „Wesele” Wyspiańskiego, także i my startujemy z wykazem subiektywnie najważniejszych i tych mniej ważnych rocznic; tym razem bierzemy pod lupę szósty miesiąc roku. Zapraszam!

fot. Kanenori (Pixabay.com)

5 rocznic, o których musimy/powinniśmy pamiętać:

1. 4 czerwca 1989 r. (w 2018 r. przypada 29 rocznica wydarzenia) – Tego dnia odbyła się w Polsce pierwsza tura pierwszych po II wojnie światowej częściowo wolnych wyborów do Sejmu i całkowicie wolnych do Senatu. Wielkim zaskoczeniem była zdecydowana wiktoria obozu „Solidarności”.
   Proponowana przeze mnie nauka z wydarzenia: Czasami tak jest w naszym życiu, że przypomina ono takie częściowo wolne wybory. Zamiast przykładowo zaangażować się w coś dobrego tak na 100% pozostawiamy sobie jakiś tam procent na bylejakość czy wręcz zło. Odpowiedzmy sobie na pytanie czego w naszym życiu może dotyczyć to spostrzeżenie. Mile widziane propozycje w komentarzach.
2. 6 czerwca 1944 r. (74 rocznica) – Pierwsze lądowania aliantów w Normandii. Właśnie tego dnia tzw. 2 Batalion Rangersów został desygnowany do zdobycia niemieckiej baterii ciężkich dział na klifie Pointe du Hoc. Nie dość, że od powodzenia tej akcji w zdecydowanej mierze zależał sukces całej operacji alianckiej i być może ostateczny rezultat całej wojny, to jeszcze było to coś w rodzaju mission impossible.
   Nauka: Klasyczna akcja z puentą – wszystko jest możliwe, trzeba tylko wierzyć. Mnie nazwa batalionu kojarzy się ze słynnymi wojownikami Power Rangers, których cechą charakterystyczną były m.in. różnobarwne uniformy. Lubię takie skojarzenia w historii. Z jednej strony mogą nam one pomagać w zapamiętywaniu osób czy faktów, z drugiej mogą się w ten sposób rodzić znakomite wnioski.
3. 24 czerwca 972 r. (1046 rocznica) – Mieszko I zwyciężył wojska margrabiego Marchii Łużyckiej, niejakiego Hodona wspieranego przez Zygfryda von Walbeck. Bitwa miała miejsce pod Cedynią i jest jedną z najważniejszych bitew w naszej historii, a z pewnością jedną z najlepiej kojarzonych przynajmniej jeśli chodzi o początki naszych dziejów.
   Nauka: Tego typu wydarzenie jest często roztrząsane m.in. w kontekście stosunków polsko-niemieckich. Nawet mówi się i pisze dość często o naszych zazwyczaj złych relacjach z zachodnimi sąsiadami. Nie można jednak twierdzić, że ZAWSZE tak było, czego dowodzą dzieje tych dwóch narodów. Warto wystrzegać się zbyt częstego stosowania kwantyfikatorów wielkich. Zapraszam do stosownego tekstu im poświęconego. Odsyłam również do znakomitego wykładu prof. Andrzeja Nowaka na temat relacji polsko-niemieckich, których kanwą jest pokój w Budziszynie z 1018 r.
4. 28 czerwca 1914 r. (104 rocznica) – Zabójstwo arcyksięcia Ferdynanda dokonane przez Gawriłło Principa. To wydarzenie uznaje się powszechnie za bezpośrednią przyczynę wybuchu I wojny światowej.
   Nauka: Podobno rząd serbski próbował ostrzec dwór austriacki o możliwym zamachu. Koniec końców i tak do niego doszło. Czy rzeczywiście nie dało się zapobiec tej strasznej, wieloletniej tragedii, jaką była wojna? Chętnie śmiejemy się z losów i przygód Franka Dolasa z filmu „Jak rozpętałem II wojnę światową”. Tymczasem Gawriłło Princip rozpętał I i to nie na żarty.
5. 28 czerwca 1956 r. (62 rocznica) – Masowa demonstracja uliczna i strajk generalny w Poznaniu; początek walk zbrojnych.
   Nauka: Słynne wydarzenia poznańskiego czerwca dowodzą determinacji ludu i sprzeciwu wobec tyranii władzy. Jak ja zachowałbym się, gdyby przyszło mi stanąć do walki w obronie wolności i prawdy?

Spot upamiętniający Poznański Czerwiec 1956, przygotowany przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej

Pamiętajmy też m.in. o:

12 czerwca 1863 r. – śmierć na stokach Cytadeli Warszawskiej ks. Agrypina Konarskiego, zasłużonego uczestnika powstania styczniowego;

14 czerwca 1940 r. – pierwszy w historii obozu w Auschwitz transport więźniów (byli z Tarnowa);

16 czerwca 1903 r. – Henry Ford założył koncern Ford Motor Company;

18 czerwca 1815 r. – klęska Napoleona pod Waterloo;

22 czerwca 1792 r. – ustanowienie orderu Virtuti Militari przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego;

23 czerwca 1818 – prochy Tadeusza Kościuszki spoczęły w krypcie św. Leonarda na Wawelu;

26 czerwca 1295 r. – od momentu koronacji Przemysła II na króla Polski, która miała miejsce tego dnia, Orzeł Biały stał się symbolem Polski;

27 czerwca 1863 r. – w Wilnie stracono Zygmunta Sierakowskiego, dowódcę powstańczego na Litwie;

27 czerwca 1978 r. – start Sojuz-30 z Mirosławem Hermaszewskim na pokładzie

5 rocznic, o których możemy pamiętać:

1. 1 czerwca 1938 r. (w 2018 r. przypada 80 rocznica wydarzenia) – publikacja pierwszego odcinka przygód Supermana.
   Proponowana przeze mnie nauka z wydarzenia: Superman, Batman, Spiderman, Zorro, Janosik, wspominani uprzednio Power Rangers – to tylko przykłady znanych z historii mniej lub bardziej fikcyjnych bohaterów. Walczący ze złem dzielni i mężni bohaterowie są ulubieńcami i inspiracjami wielu pokoleń. Ważne, żeby granica między tym co dobre i tym co złe, była zawsze wyraźna. Generalnie legendarne postacie z komiksów czy bajek są czymś bardzo fajnym i twórczym. Swoją drogą ciekawe, gdyby zamiast osiłków i odważniaków głównym bohaterem był ktoś słaby, dla którego słabość jest mocą. Znacie przykłady takich mniej stereotypowych bohaterów? Piszcie w komentarzach.
2. 4 czerwca 1783 r. (235 rocznica) – Pierwszy pokazowy lot balonu na ogrzane powietrze zwanego montgolfierą od nazwiska twórców – Jacquesa i Josepha Montgolfier.
   Nauka: To trywializm, ale marzenia się spełniają. W tym przypadku marzenie Ikara o lataniu, stało się faktem. Historia przepełniona jest podobnymi zdarzeniami, ale okiełznanie przez człowieka powietrza, to zapewne jedno z przełomowych.
3. 20 czerwca 451 r. (1567 rocznica) – Rzymianie i Wizygoci pokonali Hunów w bitwie na Polach Katalaunijskich.
   Nauka: Pokonanymi dowodził prawdziwy postrach ówczesnej Europy – Attyla. Ktoś wygrywa, ktoś przegrywa, ewentualnie brak rozstrzygnięcia – życie... Z przedziwnej mozaiki takich wydarzeń w dużej mierze składa się historia.
4. 27 czerwca 1905 r. (113 rocznica) – Marynarze pancernika Potiomkin zbuntowali się przeciw carskiemu dowództwu.
   Nauka: Chociaż tamte wydarzenia radziecka propaganda wykorzystała jako przykład rzekomej gotowości bojowej marynarzy i ich troski o robotniczo-chłopskie ideały, w rzeczywistości buntownikom nie przyświecały wówczas tak wzniosłe cele i idee. Chodziło jedynie o... zepsute mięso. Wypisz, wymaluj przykład propagandy, która tworzy świat nierzeczywisty.
5. 29/30 czerwca 1934 r. – „Noc długich noży” w Niemczech – Adolf Hitler pozbył się 77 przeciwników ruchu narodowosocjalistycznego.
   Nauka: Ot, przykład działania machiny, która niosła śmierć w tak wielu miejscach świata, kiedy ktoś decyduje się pozbyć prawdziwych lub domniemanych wrogów. Tak było w III Rzeszy, tak było w Rosji, tak było (i niestety nierzadko jest) w wielu miejscach świata. Gdy taka machina już się rozkręci, trudno ją zatrzymać, żeby nie przynosiła bezsensownego rozlewu krwi.

Można też pamiętać m.in. o:

2 czerwca 1953 r. – pierwsza w historii transmisja telewizyjna koronacji królewskiej – Elżbieta II została królową Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

4 czerwca 2008 r. – zmarła polska siatkarka Agata Mróz-Olszewska;

5 czerwca 1938 r. – debiut polskich piłkarzy na mundialu (przeciwko Brazylii);

5 czerwca 1257 r. – książę Bolesław Wstydliwy wydaje przywilej lokacyjny Krakowa;

8 czerwca 1783 r. – początek największej w czasach historycznych erupcji wulkanu (Laki);

12 czerwca 2003 r. – początek emisji TV Trwam;

14 czerwca 1958 r. – uruchomiono pierwszy w Polsce reaktor jądrowy w Instytucie Badań Jądrowych w Świerku pod Warszawą;

15 czerwca 1924 r. – rdzenni Amerykanie otrzymali obywatelstwo;

19 czerwca 1963 r. – początek I Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu;

27 czerwca 1798 r. – Kanadyjczyk Joshua Slocum stał się pierwszym człowiekiem, który samotnie opłynął świat;

28 czerwca 1838 r. – Wiktoria koronowana na królową Wielkiej Brytanii i Irlandii; to w okresie jej panowania Imperium Brytyjskie zajmowało 1/4 lądów ziemi;

30 czerwca 1908 r. – na Syberii, nad rzeką Podkamienna Tunguzka wydarzyło się coś, czego do dziś nie udało się wyjaśnić; nosi ono nazwę katastrofa tunguska

To dla Ciebie, za to, że jesteś i czytasz kolejny wpis rocznicowy :)

fot. Free-Photos (Pixabay.com)

To byłoby na tyle jeśli chodzi o 10 już blogową odsłonę rocznic, tym razem czerwcowych. Nie krępujcie się i piszcie w komentarzach jakie są może jeszcze inne Wasze typy wydarzeń, o których warto lub można pamiętać. Moje zestawienia są zawsze subiektywne. Z chęcią poznam Wasze propozycje.

Odsyłam dla przypomnienia do majowych nauk oraz do starszych wpisów rocznicowych.

Pozdrawiam wszystkich serdecznie i niezmiennie zapraszam już za tydzień na kolejne nasze spotkanie z historią. Wierzę, że znów czegoś ciekawego nas ona nauczy. A Wy?

Bibliografia wpisu:

1. 10 czerwcowych rocznic, o których koniecznie trzeba pamiętać;
2. HISTORYCZNE WYDARZENIA CZERWCA (kiedy pisałem tego posta link po lewej działał; nie wiem jak teraz, ale gdy publikowałem ten tekst link nie działał; tak czy inaczej umieściłem go w bibliografii);
3. Rocznice/przegląd/czerwiec

#36 Historia nauczycielką życia | Majowe nauki

W maju

Każdy Polak pamięta przynajmniej jedną datę majową – 3 maja. Okazuje się jednak, że godnych zapamiętania dat z tego miesiąca jest sporo.
Zapraszam na nasze comiesięczne spotkanie rocznicowe w wyjątkowym dniu – wszak 2 maja to Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej.

5 rocznic, o których musimy/powinniśmy pamiętać:

1. 3 maja 1791 r. (w 2018 r. przypada 227 rocznica wydarzenia) – Tej daty chyba nikomu nie trzeba przedstawiać. Tylko gwoli formalności: uchwalenie Konstytucji 3 Maja.
   Proponowana przeze mnie nauka z wydarzenia: Dużo, dużo można by tutaj napisać. Ograniczę się tylko do jednego – 3 maja jest m.in. dowodem na to, że nawet w obliczu pogarszających się warunków zewnętrznych, może zrodzić się coś godnego uwagi i to nie tylko w mikroskali, ale także w kontekście ogólnoeuropejskim czy ogólnoświatowym. Była to jak wiemy pierwsza w Europie i druga na świecie konstytucja, pomijając tzw. Konstytucję Korsyki powstałą w 1755 r., nie przez wszystkich uznawaną za oficjalną.
2. 7 maja 1945 r. (73 rocznica) – Alfred Jodl i Hans-Georg von Friedeburg podpisali w Reims akt bezwarunkowej kapitulacji Niemiec.
   Nauka: Upadek III Rzeszy jest doskonałym dowodem na to, jak rozbuchane ambicje i utopijne wizje rozsypują się wniwecz. Szkoda tylko, że wpierw często sieją spustoszenie i wyrządzają ogrom zła.
3. 12 maja 1983 r. (35 rocznica) – Zatrzymanie i pobicie przez funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej w komisariacie przy ul. Jezuickiej na Starym Mieście w Warszawie maturzysty Grzegorza Przemyka. Zmarł dwa dni później.
   Nauka: Przypadki bł. ks. Jerzego Popiełuszki, Stanisława Pyjasa, Grzegorza Przemyka i wielu innych, to jasne punkty na ciemnej mapie PRL, które zataczając coraz większe kręgi budziły sumienia i pociągały do przeciwstawiania się nieżyciowemu systemowi. Ile jest we mnie wdzięczności dla bohaterów? Wieczny odpoczynek...
4. 15 maja 1926 r. (92 rocznica) – Zakończył się przewrót majowy.
   Nauka: Bohaterstwo i jedynie słuszne posunięcie Józefa Piłsudskiego, zbawienne dla Polski czy błędne założenie, że tylko ja mam rację, a inni są do niczego? W tej kwestii polecam wykład prof. Andrzeja Nowaka z cyklu „Węzły polskiej pamięci”.
5. 29 maja 1453 r. (565 rocznica) – zdobycie Konstantynopola przez Turków
   Nauka: Niektórzy uznają tę datę za koniec średniowiecza. Innych kandydatów, na czele oczywiście z odkryciem Ameryki przez Kolumba, jest zdecydowanie więcej. To dowodzi, że w historii wiele jest spraw, których nie da się rozpatrywać w systemie 0-1. Często trzeba tworzyć rozbudowane listy argumentów za i przeciw oraz dochodzić do kompromisów.

Jean-Joseph Benjamin-Constant, Wjazd Mehmeda II do Konstantynopola

źródło: domena publiczna

Pamiętajmy też m.in. o:

9 maja 1573 r. – we wsi Kamień pod Warszawą zakończyło się zbieranie głosów w pierwszej wolnej elekcji (wybrano Henryka Walezego na pierwszego elekcyjnego króla Polski);

12 maja 1935 r. – zmarł Marszałek Józef Piłsudski;

18 maja 1920 r. – urodził się Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II;

18 maja 1944 r. – rankiem ułani podolscy wchodzą do zrujnowanego klasztoru na Monte Cassino;

20 maja 1940 r. – transport pierwszych więźniów do Auschwitz;

25 maja 1948 r. – wykonano wyrok śmierci na Witoldzie Pileckim, rotmistrzu kawalerii Wojska Polskiego, żołnierzu podziemia, który zasłynął m.in. organizacją ruchu oporu w Auschwitz-Birkenau

5 rocznic, o których możemy pamiętać:

1. 2 maja 1729 r. (w 2018 r. przypada 289 rocznica wydarzenia) – Tego dnia w Szczecinie, wówczas pruskim garnizonie na prowincji, przyszła na świat księżniczka anhalcka Zofia Fryderyka Augusta znana dzisiaj jako caryca Rosji Katarzyna II Wielka.
   Proponowana przeze mnie nauka z wydarzenia: Któż by się spodziewał, że ta dziewczynka stanie się jedną z najpotężniejszych koronowanych głów Europy, która wpisała się także w dzieje Polski, tyle że niechlubnie. To się przewija w moich zestawieniach rocznicowych, ale to jest jedna z największych zagadek i zarazem pociągających prawd historii: nigdy nie wiadomo czy gdzieś nawet niedaleko nas, nie urodził się ktoś wielki. A może niestety odwrotnie, ktoś kto wyrządzi wiele zła... Mimo to osobiście uważam, że historia każdego z nas jest wielka, bo niepowtarzalna, bylebyśmy tylko godnie przeżyli doczesność, wcale nie musimy piastować nie wiadomo jakich urzędów.
2. 22 maja 1951 r. (67 rocznica) – Polskie władze komunistyczne wydały komunikat o zmianie granic z ZSRR na podstawie umowy z 15 lutego 1951 r.
   Nauka: „Wielki brat” ze Wschodu obdarował nas kawałkiem Bieszczad w zamian za bogate tereny tzw. „kolana Bugu”, które obfitowało w węgiel kamienny. Rosjanie czerpali później wielkie zyski z tego obszaru. Czy po upływie lat i zmianach rządu nie powinno się modyfikować umów kiedyś zawartych zważywszy na to, kto wówczas zasiadał za sterami władzy? Czy tego typu decyzje można uznawać za wiążące. Podobnie ma się sprawa reparacji wojennych.
3. 23 maja 1618 r. – Miała miejsce tzw. defenestracja praska: posłowie cesarscy zostali wyrzuceni przez okno zamku na Hradczanach, co stało się bezpośrednią przyczyną wybuchu wojny trzydziestoletniej.
   Nauka: To chyba jeden z najbardziej nieszablonowych przykładów okazywania dezaprobaty stronie przeciwnej. Historia uczy, że pomysłowość ludzi w zasadzie nie ma granic.
4. 24 maja 1988 r. (30 rocznica) – W Środzie Śląskiej, w czasie trwania prac rozbiórkowych pewnej kamienicy, odkryto i częściowo rozgrabiono drugą część tzw. skarbu średzkiego; to jeden z najcenniejszych zbiorów skarbów w skali Europy, wśród których wymienić można średniowieczne monety i klejnoty monarchów czeskich. Złota korona zdobiona kamieniami szlachetnymi to zapewne najcenniejsze znalezisko.
   Nauka: Tego typu historie uczą przede wszystkim, że jakże często w całkiem przypadkowy sposób można się natknąć na wyjątkowe znaleziska. To jest właśnie urok historii i jej piękno, w co szczególnie wpisane są tzw. kapsuły czasu, ale to też doskonały temat na odrębne opowiadanie.
5. 26 maja 1828 r. (190 rocznica) – Niejaki Kaspar Hauser pojawił się na norymberskich ulicach. Ten tajemniczy człek został okrzyknięty „sierotą Europy”. Zginął również w tajemniczych okolicznościach. Do dzisiaj tak naprawdę nie udało się tak na 100% ustalić jego tożsamości.
   Nauka: Oto coś, co rozbudza wyobraźnię i jest szczególnie pociągające w historii – niewyjaśnione tajemnice. Czasami znaczą one więcej niż dobrze udokumentowane fakty. Może to właśnie jest piękniejsze w historii niż w matematyce: nie zawsze 2+2=4. Oczywiście nie mam nic do matematyków i wszystkich serdecznie pozdrawiam, ale historia ma to coś :)

Johann Georg Laminit (1775–1848) - Johannes Mayer, Peter Tradowsky: Kaspar Hauser, Stuttgart 1984, p. 306

Kaspar Hauser (1812?-1833)  to bez wątpienia jedna z najbardziej tajemniczych postaci w historii

źródło: domena publiczna

Można też pamiętać m.in. o:

11 maja 1939 r. – początek bitwy nad Chalchyn gol (ZSSR i Monoglia kontra Japonia i Mandżukuo);

15 maja 1928 r. – ukazał się pierwszy animowany film z Myszką Miki;

18 maja – Międzynarodowy Dzień Muzeów;

25 maja 1963 r. – w Addis Abebie (stolica Etiopii) powołano Organizację Jedności Afrykańskiej zrzeszającą niemal wszystkie państwa Afryki (bez Maroka); przetrwała ona do 2002 roku, kiedy to w jej miejsce powołano do życia Unię Afrykańską; 25 maja przypada Dzień Afryki;

27 maja 1653 r. – w Tournai odkryto grób panującego w V wieku króla Franków Childeryka I z dynastii Merowingów; znaleziono w tym miejscu 300 złotych pszczół – to właśnie zainteresowany skarbem Childeryka Napoleon umieścił te owady w herbie Cesarstwa 150 lat później;

28 maja 1905 r. – druzgocąca klęska floty rosyjskiej w dwudniowej bitwie morskiej przeciwko Japonii pod Cuszimą;

29 maja 1953 r. – Edmund Hillary z Nowej Zelandii i Nepalczyk Tenzing Norgay jako pierwsi w historii zdobyli najwyższy szczyt Ziemi – Mount Everest; wyprawą kierował John Hunt.

Dzięki, że dotrwaliście do końca.

Już teraz zapraszam za tydzień, na kolejne spotkanie z Historią nauczycielką życia. Oczywiście możecie tu wpadać kiedy tylko chcecie i czytać starsze teksty.

PS Coś jeszcze do poczytania:

To wcale nie jest żart na prima aprilis! To zdarzyło się naprawdę [wideo]

Bibliografia wpisu:

1. 10 majowych rocznic, o których nie można zapomnieć;
2. Rocznice/przegląd/maj